Alergie & Odporność

Prebiotyki 

W jelitach psa naturalnie żyją korzystne bakterie, które odgrywają kluczową rolę w trawieniu i funkcjonowaniu układu odpornościowego. Aby mogły prawidłowo działać, potrzebują odpowiedniego pożywienia – dostarczają im go prebiotyki.

💡 Prebiotyki (FOS, MOS lub inulina) to błonnik, którego pies nie trawi, ale wykorzystują go bakterie w jelicie grubym. Tam wspierają wzrost laktobacylów i bifidobakterii oraz jednocześnie zmniejszają ilość szkodliwych bakterii. Badania wykazały, że psy karmione prebiotykami mają zdrowszą mikroflorę i silniejszą odporność [1][2].

Główne korzyści:

• Wspieranie odporności
• Łagodzenie swędzenia i zaczerwienienia skóry
• Zmniejszenie reakcji alergicznych

Probiotyki

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości wspierają zdrowe funkcjonowanie mikroflory jelitowej. Przyczyniają się do równowagi układu trawiennego i ogólnego zdrowia psa. Jeśli uzupełnimy je prebiotykami – czyli ich naturalnym pożywieniem – ich działanie zostanie wzmocnione.

💡 Probiotyki konkurują z „złymi” bakteriami o przestrzeń i składniki odżywcze, wspierają układ odpornościowy, produkują naturalne kwasy i inne substancje, które utrzymują zdrowe środowisko jelit. Jednocześnie wytwarzają witaminy, enzymy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które poprawiają trawienie i ogólne zdrowie psa. Według dwóch badań podawanie szczepu Lactobacillus helveticus zwiększa liczbę laktobacylów w kale, co wspiera zdrowie jelit. Jednocześnie zmniejsza się liczba szkodliwych bakterii, co świadczy o lepszej równowadze mikroflory jelitowej. [3][4][5].

Główne korzyści:

• Wspieranie odporności
• Ograniczenie przenikania alergenów i toksyn
• Łagodzenie swędzenia i stanów zapalnych skóry

Postbiotyki

Postbiotyki idą jeszcze dalej niż probiotyki – to substancje powstające w wyniku ich działania. Nie dostarczają żywych bakterii, lecz gotowe „użyteczne produkty”, które korzystnie wpływają na zdrowie psa.

💡 Postbiotyki obejmują krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, peptydy lub witaminy powstające podczas fermentacji. Wspierają równowagę jelitową, odporność, a nawet pomagają zmniejszyć nieprzyjemny zapach kału. Ponieważ nie zawierają żywych bakterii, są odpowiednie także dla wrażliwych psów [6].

Główne korzyści:

• Poprawa wchłaniania składników odżywczych
• Wzmocnienie odporności
• Wsparcie zdrowego trawienia

Cynk 

Cynk to minerał, który odgrywa dużą rolę w zdrowiu psów. Wspiera ich odporność, piękną sierść i mocne kości. Ponieważ organizm psa nie potrafi magazynować cynku „na później”, ważne jest, aby regularnie otrzymywały go w diecie.

💡 Cynk jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do setek reakcji enzymatycznych – od tworzenia DNA i białek, przez metabolizm składników odżywczych, aż po regulację hormonów. Forma zinc glycinate to chelat, co oznacza, że jest związany z aminokwasem glicyną. Umożliwia to łatwiejsze przejście przez ścianę jelita i skuteczne dotarcie do tkanek, gdzie jest potrzebny. Dzięki temu biodostępność jest wyższa niż w przypadku zwykłych form nieorganicznych (siarczan, tlenek), a cynk jest mniej tracony z kałem lub moczem.[7][8][9].

Główne korzyści:

• Wzmocnienie układu odpornościowego
• Wsparcie gojenia ran
• Regulacja procesów zapalnych
• Regeneracja i zdrowie skóry

L-glutamina

L-glutamina to naturalnie występujący aminokwas, który organizm psa zazwyczaj potrafi sam wytworzyć. Jednak w stresie, chorobie lub przy obciążeniu może jej brakować.

💡 L-glutamina jest kluczowym aminokwasem dla syntezy białek i wzrostu komórek. Służy jako źródło energii dla komórek błony śluzowej jelit, co pomaga naprawiać uszkodzone tkanki i wzmacniać barierę jelitową. Jest to istotne przy zaburzeniach trawienia, biegunkach lub po leczeniu antybiotykami. Ponadto reguluje procesy zapalne i wspiera produkcję białych krwinek, neutrofili i limfocytów, wzmacniając odpowiedź immunologiczną. Badania pokazują również, że glutamina może pomagać w problemach skórnych związanych z alergiami i swędzeniem, na przykład przy atopowym zapaleniu skóry.[10][11][12][13].

Główne korzyści:

• Wzmocnienie odporności i obrony przed infekcjami
• Szybsza regeneracja i wsparcie odbudowy tkanek
• Regulacja procesów zapalnych
• Ulga przy problemach skórnych związanych z alergiami

Psyllium

Psyllium to naturalne błonnik z rośliny babki płesznik, który jest łagodny dla żołądka i wspiera zdrowe trawienie. Pomaga psom zarówno przy zaparciach, jak i biegunkach.

💡 Psyllium to błonnik rozpuszczalny, który w jelicie grubym fermentuje, tworząc krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Służą one jako źródło energii dla komórek jelit, wzmacniają barierę jelitową i wspierają zdrową mikrobiotę. Badania pokazują, że regularne podawanie psyllium psom może nie tylko normalizować stolec, ale także zmniejszać częstotliwość biegunek, poprawiać wchłanianie składników odżywczych i pomagać w zdrowym przybieraniu na wadze. [14][15].

Główne korzyści:

• Wsparcie zdrowego trawienia i zrównoważonej mikroflory jelitowej
• Ulga przy biegunce i zaparciach
  Lepsze wchłanianie składników odżywczych

Guma arabska

Guma arabska to naturalny błonnik z drzewa akacji, który łagodnie wspiera trawienie. Przyczynia się do zrównoważonej mikroflory jelitowej, ułatwia funkcjonowanie układu pokarmowego i wzmacnia odporność.

💡 Jest to błonnik rozpuszczalny złożony z polisacharydów odpornych na trawienie w jelicie cienkim, które fermentują dopiero w jelicie grubym. Działa tam jako prebiotyk – wspiera wzrost Bifidobacterium i Lactobacillus oraz zwiększa produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, które poprawiają odżywianie błony śluzowej jelit, obniżają pH i ograniczają rozwój patogenów. Badania pokazują również, że guma arabska może modulować odpowiedź immunologiczną i pomagać w redukcji procesów zapalnych. [16][17].

Główne korzyści:

• Wzmocnienie bariery jelitowej i odporności
• Wsparcie łagodzenia procesów zapalnych w jelitach
• Utrzymanie zrównoważonej mikroflory jelitowej

Proszek z dzikiej róży – naturalne wsparcie odporności i wrażliwej skóry 

Dzika róża jest bogata w antyoksydanty, witaminę C i inne naturalne substancje, które pomagają chronić organizm przed nadmiernym obciążeniem i wspierają zdrowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Dzięki swoim łagodzącym właściwościom na procesy zapalne jest szczególnie polecana dla psów z wrażliwą skórą, skłonnościami do swędzenia lub objawami alergicznymi. 

💡Proszek z dzikiej róży zawiera szerokie spektrum bioaktywnych substancji, w tym witaminę C, polifenole, karotenoidy, galaktolipidy i flawonoidy. Substancje te wykazują silne działanie antyoksydacyjne i uczestniczą w regulacji procesów zapalnych w organizmie.

Stres oksydacyjny i zaburzona równowaga immunologiczna należą do czynników, które mogą przyczyniać się do powstawania i pogarszania objawów alergicznych. Dzięki zdolności do ochrony komórek przed uszkodzeniami oksydacyjnymi oraz wspieraniu naturalnych mechanizmów obronnych organizmu, dzika róża może przyczyniać się do zdrowia skóry, wsparcia bariery skórnej oraz ogólnego dobrostanu immunologicznego. [18][19][20].

Główne korzyści:

• Ukojenie podrażnionej i swędzącej skóry
• Ulga przy egzemach i reakcjach alergicznych
• Wsparcie naturalnej regeneracji skóry
• Działanie przeciwzapalne

Pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa to nie tylko zwykłe zioło – zawiera cenne naturalne substancje, które pomagają przy swędzeniu i wrażliwej skórze. Łagodzi podrażnioną skórę, wspiera jej gojenie i przyczynia się do regulacji procesów zapalnych w organizmie.

💡 Liście pokrzywy zawierają flawonoidy i polifenole o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym. Ekstrakty z pokrzywy potrafią łagodzić reakcje zapalne i zmniejszać ból. Czyni to z niej skuteczne zioło przy problemach skórnych, takich jak egzema, swędzące zapalenia skóry czy reakcje alergiczne. Jej składniki jednocześnie wzmacniają odporność skóry i chronią ją przed stresem oksydacyjnym. [21][22].

Główne korzyści:

• Ulga przy swędzeniu i objawach alergicznych
• Ukojenie skóry przy egzemach i po ukąszeniach owadów
• Wzmocnienie naturalnej odporności skóry

Echinacea

Echinacea to zioło znane ze swojego działania wspierającego odporność – jest korzystna także dla psów. Wzmacnia odporność organizmu, działa jako naturalna ochrona w okresach zwiększonego obciążenia, osłabienia lub w chłodniejszych porach roku.

💡 Echinacea zawiera naturalne substancje o działaniu antybakteryjnym, przeciwgrzybiczym i przeciwzapalnym. Badania wykazały, że może poprawić odpowiedź immunologiczną u psów i wspierać organizm w walce z zapaleniami. Dlatego nadaje się nie tylko do wzmacniania odporności, ale także przy problemach skórnych i swędzeniu. [23][24].

Główne korzyści:

• Wsparcie zdrowej i odpornej skóry
• Szybsza regeneracja tkanek
• Działanie przeciwzapalne
• Wzmocnienie układu odpornościowego

Witamina E

Witamina E to silny antyoksydant, który pomaga psom chronić skórę przed uszkodzeniami i podrażnieniami. Wspiera zdrową i elastyczną skórę, łagodzi swędzenie i przyczynia się do szybszej regeneracji.

💡 Badania pokazują, że wyższe spożycie witaminy E zwiększa jej poziom we krwi. Jest to kluczowe, ponieważ stres oksydacyjny może wywołać stan zapalny i uszkodzenia komórek skóry. Witamina E pomaga organizmowi chronić się przed tym stresem, zmniejszając ryzyko reakcji alergicznych. Ponadto witamina E wspiera odnowę komórek i prawidłowe funkcjonowanie bariery skórnej, co jest niezbędne do obrony przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak promieniowanie UV czy drażniące substancje środowiskowe. [25][26].

Główne korzyści:

• Silne działanie antyoksydacyjne
• Ulga przy reakcjach alergicznych i swędzeniu
• Wsparcie regeneracji komórek

Colostrum

Kolostrum to pierwsze mleko matki, które szczenię otrzymuje po urodzeniu. Zawiera przeciwciała i inne substancje wzmacniające odporność, trawienie oraz ogólny rozwój. W suplementach diety pomaga szczeniętom zbudować silne podstawy zdrowia.

💡 Badania wykazały, że podawanie krowiego kolostrum psom może poprawić reakcję ich układu odpornościowego – nie tylko w jelitach, ale w całym organizmie. Jest to ważne u psów walczących z alergiami, ponieważ silniejsza odporność potrafi złagodzić ich objawy.

Kolostrum dodatkowo pomaga wyrównywać mikroflorę jelitową, co wspiera trawienie i ogólną witalność. Zawiera także czynniki wzrostu i antyoksydanty, które przyczyniają się do regeneracji skóry i zmniejszają stany zapalne. [27].

Główne korzyści:

• Wzmocnienie układu odpornościowego
• Ochrona skóry przed stanami zapalnymi i wsparcie jej regeneracji
• Pomoc przy alergiach i łagodzenie swędzenia
• Wsparcie zdrowej mikroflory jelitowej

Olej rybi

Olej rybi jest bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3, których psy nie potrafią same wytworzyć. Te „dobre tłuszcze” pomagają utrzymać zdrową skórę, zmniejszają swędzenie i wspierają lśniącą sierść. Są świetnym wsparciem zwłaszcza dla psów z alergiami lub wrażliwą skórą.

💡 Kwasy tłuszczowe omega-3 EPA i DHA z oleju rybiego mają silne działanie przeciwzapalne. W organizmie konkurują z kwasami omega-6, które mogą sprzyjać powstawaniu stanów zapalnych. Gdy pies otrzymuje odpowiednią ilość omega-3, organizm zamiast szkodliwych substancji zapalnych wytwarza substancje przeciwzapalne – co przekłada się nie tylko na zdrową skórę, ale także na ogólną równowagę układu odpornościowego.

Badania na psach wykazały, że regularne podawanie oleju rybiego prowadzi do mniejszego swędzenia, lepszej jakości sierści i zmniejszenia wypadania włosów. [28].

Główne korzyści:

• Ulga w swędzeniu, zaczerwienieniu i podrażnieniu skóry
• Działanie przeciwzapalne – wsparcie przy alergiach, egzemach i hot spotach
• Utrzymanie równowagi układu odpornościowego

Spirulina – superżywność dla zrównoważonej odporności i zdrowej skóry 

Spirulina to wyjątkowo odżywcza słodkowodna alga pełna antyoksydantów, witamin i innych bioaktywnych substancji. Pomaga wspierać zrównoważoną funkcję układu odpornościowego i naturalną odporność organizmu. Dzięki temu jest szczególnie polecana dla psów ze skłonnościami do alergii, wrażliwą skórą lub zwiększonym obciążeniem immunologicznym. 

💡 Spirulina jest bogatym źródłem wysokiej jakości białek, niezbędnych aminokwasów, witamin z grupy B, minerałów oraz bioaktywnych związków, takich jak fikocyjanina, karotenoidy i polisacharydy. Substancje te wykazują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i immunomodulujące. Badania sugerują, że spirulina może wspierać zrównoważoną odpowiedź immunologiczną poprzez wpływ na produkcję cytokin i regulację niektórych mechanizmów związanych z reakcjami nadwrażliwości. Eksperymentalne badania pokazują również zdolność do zmniejszania uwalniania histaminy i wpływania na reakcje IgE-zależne, które odgrywają ważną rolę w objawach alergicznych. Te właściwości mogą przyczyniać się do wsparcia komfortu skóry i ogólnej równowagi immunologicznej u wrażliwych psów. [29][30].

Główne korzyści:

• Wspiera zrównoważoną funkcję układu odpornościowego 
• Przyczynia się do regulacji nadwrażliwych reakcji immunologicznych 
• Wspiera naturalną odporność organizmu 

Klinoptylolit - wsparcie równowagi jelitowej dla silniejszej podstawy odporności 

Klinoptylolit to naturalny minerał o unikalnej zdolności wiązania niepożądanych substancji w jelitach. Pomaga utrzymać zrównoważone środowisko jelitowe, które jest ważne nie tylko dla prawidłowego trawienia, ale także dla zdrowej funkcji układu odpornościowego. Jest więc odpowiednim suplementem dla psów z wrażliwym układem trawiennym lub zwiększonym obciążeniem immunologicznym. 

💡 Klinoptylolit to naturalny zeolit o porowatej strukturze i wysokiej zdolności wiązania wody oraz niektórych niepożądanych substancji, na przykład jonów amonowych. W organizmie nie jest wchłaniany i działa lokalnie w przewodzie pokarmowym, skąd jest następnie wydalany naturalną drogą (EFSA, 2013). Dzięki swoim właściwościom adsorpcyjnym wspiera stabilne środowisko jelitowe i przyczynia się do ogólnej równowagi układu trawiennego. Chociaż nie działa bezpośrednio przeciw alergiom, zdrowe środowisko jelitowe jest uważane za ważny czynnik prawidłowej funkcji układu odpornościowego i ogólnego dobrostanu organizmu (EFSA, 2013; EFSA, 2025).

 [31].

Główne korzyści:

• Wspiera zdrowe i zrównoważone środowisko jelitowe  
• Pomaga wiązać niektóre niepożądane substancje w przewodzie pokarmowym 
• Wspiera naturalną funkcję bariery jelitowej 

Olej lniany - pomocnik Omega-3 dla wrażliwej skóry 

Olej lniany jest naturalnym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, które pomagają odżywiać skórę od wewnątrz i wspierają zdrową barierę skórną. Jest doskonałym wyborem dla psów z wrażliwą skórą, skłonnościami do swędzenia lub obciążeniem alergicznym, ponieważ przyczynia się do utrzymania zdrowej skóry i pięknej sierści. 

💡 Olej lniany jest bogatym źródłem kwasu alfa-linolenowego (ALA), niezbędnego kwasu tłuszczowego omega-3, którego pies nie potrafi sam wytworzyć i musi go przyjmować z pożywieniem. Kwasy tłuszczowe omega-3 uczestniczą w prawidłowej funkcji bariery skórnej, regulacji procesów immunologicznych oraz utrzymaniu zrównoważonej odpowiedzi zapalnej organizmu (Burron et al., 2024). Badania na psach pokazują, że suplementacja olejem lnianym może przyczyniać się do poprawy stanu skóry i jakości sierści. Pozytywne wyniki odnotowano także u psów z atopowym zapaleniem skóry, gdzie nastąpiła poprawa parametrów klinicznych w porównaniu z placebo (Mueller et al., 2004; Rees et al., 2001). Olej lniany stanowi więc odpowiednie roślinne źródło omega-3 wspierające komfort skóry i fizjologiczną równowagę immunologiczną. [32][33][34].

Główne korzyści:

• Wspiera zdrową i odporną barierę skórną   
• Pomaga wspierać zrównoważoną odpowiedź zapalną organizmu 
• Odpowiedni dla psów z wrażliwą lub alergicznie obciążoną skórą 

 Źródła

[1] Sparkes, A. H., Werrett, G., Stokes, C. R., & Gruffydd-Jones, T. J. (1998). Effect of feeding prebiotic carbohydrates on the intestinal flora and faecal nitrogen excretion in cats. Journal of Nutrition, 128(12), 2739S–2741S.

[2] Terada, A., Hara, H., Kataoka, M., & Mitsuoka, T. (1992). Wpływ suplementacji diety fruktooligosacharydami na mikroflorę jelitową i wydalanie związków azotowych u psów. American Journal of Veterinary Research, 53(4), 531–536.

[3] Biourge, V., Vallet, C., Levesque, A., Sergheraert, R., Chevalier, S., Roberton, J.-L. (1998).

Zastosowanie probiotyków w diecie psów. Journal of Nutrition, 128: 2730S–2732S.

[4] Floch, M.H., Walker, W.A., Guandalini, S. (2008). Zalecenia dotyczące stosowania probiotyków. J Clin

Gastroenterol, 42: S104–S108.

[5] Salminen, S., Collado, M.C., Endo, A., Hill, C., Lebeer, S., Quigley, E.M.M., Sanders, M.E.,

Shamir, R., Swann, J.R., Szajewska, H., Vinderola, G. (2021). Międzynarodowe Stowarzyszenie Naukowe Probiotyków i Prebiotyków (ISAPP) – oświadczenie konsensusu dotyczące definicji i zakresu postbiotyków. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 18: 649–667.

[6] Lin, C. H., Pan, T. M., & Pan, C. H. (2019). Wpływ metabolitów postbiotycznych na odporność i zdrowie jelit u zwierząt. Journal of Applied Microbiology, 126(3), 930–947.

[7]Pereira, P. C., Curi, R., & Kokubun, E. (2021). Cynk w zdrowiu i chorobie: role biologiczne i zastosowania terapeutyczne. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology.

[8]Lowe, N. M., & Wiseman, S. A. (1998). Wchłanianie i zatrzymywanie glicynianu cynku u ludzi. British Journal of Nutrition.

[9]Beynen, A. C. (2020a). Biodostępność organicznych i nieorganicznych źródeł cynku u psów. Veterinary Sciences.

[10]Cruzat, V., Macedo Rogero, M., Noel Keane, K., Curi, R., & Newsholme, P. (2018). Glutamina: metabolizm i funkcje odpornościowe, suplementacja i zastosowanie kliniczne. Nutrients.

[11]Nguyen, T. L., & Durán, R. V. (2018). Metabolizm glutaminy w terapii nowotworów. Cancer Research. 

[12]Rodrigues, H. G., i in. (2017). Glutamina i regulacja proliferacji oraz funkcji komórek odpornościowych. Clinical Nutrition.

[13]Yang, L., i in. (2019). Suplementacja glutaminą w schorzeniach dermatologicznych: dowody z modeli eksperymentalnych. Experimental Dermatology.

[14]Tortola, L., i in. (2009). Działanie przeczyszczające psyllium u psów i ludzi. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition.

[15]Alves, J. C., i in. (2021). Suplementacja psyllium u psów z przewlekłą biegunką: wpływ na konsystencję stolca i przyrost masy ciała. Veterinary Medicine International. 

[16]Elnour, A. A., i in. (2023). Guma akacjowa: potencjał prebiotyczny i korzyści zdrowotne. Frontiers in Nutrition.

[17] Mármol, I., Sánchez-de-Diego, C., Jiménez-Moreno, N., Ancín-Azpilicueta, C., Rodríguez- 

Yoldi, M. J. (2017). Zastosowania terapeutyczne owoców dzikiej róży z różnych gatunków Rosa. International Journal of Molecular Sciences, 18 (6): 1137.

[18] Negrean, O.-R., Farcaș, A. C., Nemeș, S. A., Cic, D.-E., Socaci, S. A. (2024). Najnowsze osiągnięcia i spostrzeżenia dotyczące właściwości bioaktywnych i zastosowań Rosa canina L. oraz jej produktów ubocznych. Heliyon, 10 (9): e30816.

Yoldi, M. J. (2017). Therapeutic applications of rose hips from different Rosa species. Inter-

national Journal of Molecular Sciences, 18 (6): 1137.

[18] Negrean, O.-R., Farcaș, A. C., Nemeș, S. A., Cic, D.-E., Socaci, S. A. (2024). Recent advances and insights into the bioactive properties and applications of Rosa canina L. and its by-prod-ucts. Heliyon, 10 (9): e30816.

[19] Fan, C., Pacier, C., Martirosyan, D. M. (2014). Dzika róża (Rosa canina L.): Perspektywa żywności funkcjonalnej. Functional Foods in Health and Disease, 4 (11): 493–509.

[20]Hellinger, R., i in. (2014). Fiołek trójbarwny: Fitochemia i tradycyjne zastosowanie w dermatologii. Journal of Ethnopharmacology. 

[21]Hajhashemi, V., & Klooshani, V. (2013). Przeciwzapalne i przeciwutleniające właściwości pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica). Iranian Journal of Basic Medical Sciences.

[22]Obertreis, B., i in. (1996). Wpływ ekstraktu z pokrzywy zwyczajnej na mediatory zapalne. Phytomedicine. 

[23]Torkan, S., i in. (2015). Wpływ Echinacea purpurea na odpowiedź immunologiczną psów. Iranian Journal of Veterinary Research.

[24]Sgorlon, S., i in. (2016). Suplementacja Echinacea i modulacja odpowiedzi zapalnej. Animals. 

[25]Jewell, D. E., i in. (2002). Wpływ suplementacji witaminą E w diecie psów. Journal of Nutrition.

[26]Keen, C. L., & Hassan, A. (2016). Witamina E a zdrowie skóry: Mechanizmy i korzyści. Dermatologic Therapy. 

[27]Satyaraj, E., i in. (2013). Doustna suplementacja immunoglobulinami z siarą poprawia funkcje odpornościowe u psów. Veterinary Immunology and Immunopathology. 

[28]Logas, D., & Kunkle, G. A. (1994). Wpływ kwasów tłuszczowych omega-3 w diecie na świąd u psów. Journal of the American Veterinary Medical Association. 

[29] Karkos, P. D., Leong, S. C., Karkos, C. D., Sivaji, N., Assimakopoulos, D. A. (2011). Spirulina w praktyce klinicznej: Zastosowania oparte na dowodach u ludzi. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2011, 531053.

[30] Mao, T. K., Van de Water, J., Gershwin, M. E. (2005). Wpływ suplementu diety na bazie spiruliny na produkcję cytokin u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa. Journal of Medicinal Food, 8 (1): 27-30.

[31] Panel EFSA FEEDAP. (2013). Opinia naukowa dotycząca bezpieczeństwa i skuteczności klinoptylolitu pochodzenia osadowego dla wszystkich gatunków zwierząt. EFSA Journal, 11 (1): 3039.

[32] Burron, S., Richards, T., Krebs, G., Trevizan, L., Rankovic, A., Hartwig, S., Pearson, W., Ma, D. W. L., Shoveller, A. K. (2024). Równowaga kwasów tłuszczowych n-6 i n-3 w żywieniu psów, kotów i koni: Źródła i znaczenie kwasu alfa-linolenowego. Journal of

Animal Science, 102, skae143.

[33] Mueller, R.S., Fieseler, K.V., Fettman, M.J., Zabel, S., Rosychuk, R.A.W, Ogilvie, G.K., Greenwalt, T.L. (2004). Wpływ kwasów tłuszczowych omega-3 na atopowe zapalenie skóry u psów. J. Small Anim. Pract., 45: 293–297.

[34] Rees, C. A., Bauer, J. E., Burkholder, W. J., Kennis, R. A., Dunbar, B. L., Bigley, K. E. (2001). Wpływ suplementacji siemieniem lnianym i nasionami słonecznika na poziom wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w surowicy psów oraz na kondycję skóry i sierści. Veterinary Dermatology, 12 (2): 111-117.

polyunsaturated fatty acids and skin and hair coat condition scores. Veterinary Dermatology, 12 (2): 111-117.